Όταν οι ηγεμόνες γύριζαν τον τροχό
Μεταξύ του δέκατου έκτου και του δέκατου ενάτου αιώνα, οι λοταρίες μετακινήθηκαν από τα δημαρχεία στα βασιλικά ταμεία και έπειτα στις συνελεύσεις των νέων δημοκρατιών. Αυτή η σελίδα παρακολουθεί αυτή τη μετάβαση στην Αγγλία, τη Γαλλία, την Ολλανδική Δημοκρατία, την Ισπανία και τις αμερικανικές αποικίες, και καταλήγει στο κύμα απαγορεύσεων που έκλεισε τις περισσότερες από αυτές.
- 1539
- 1569
- 1726
- 1753
- 1763
- 1826
- 1836
- 1890
Η πρώτη κρατική λοταρία της Αγγλίας υποσχόταν να επισκευάσει τα λιμάνια
Το 1567 η κυβέρνηση της Ελισάβετ Α΄ ανακοίνωσε μια λοταρία, της οποίας τα κέρδη προορίζονταν για την «επισκευή των λιμανιών και της ισχύος του βασιλείου», δηλαδή για λιμάνια και παράκτιες οχυρώσεις. Τα εισιτήρια ήταν ακριβά και πωλούνταν τόσο αργά, που η κλήρωση αναβλήθηκε. Όταν τελικά πραγματοποιήθηκε το 1569, διεξήχθη στη δυτική είσοδο του Καθεδρικού Ναού Αγίου Παύλου στο Λονδίνο και συνεχίστηκε μέρα με τη μέρα, μέχρι να αντιστοιχιστεί κάθε εισιτήριο.
Οι λοταρίες έγιναν τότε τακτικό εργαλείο της αγγλικής δημόσιας χρηματοδότησης. Το 1612 στην Εταιρεία της Βιρτζίνια του Λονδίνου επετράπη να διοργανώνει λοταρίες για τη στήριξη του οικισμού στο Τζέιμσταουν. Στον δέκατο όγδοο αιώνα το Κοινοβούλιο επέτρεψε λοταρίες που βοήθησαν στη χρηματοδότηση της Γέφυρας του Γουέστμινστερ και, το 1753, στην αγορά των συλλογών που ίδρυσαν το Βρετανικό Μουσείο. Πολλές κρατικές λοταρίες συνδέονταν επίσης με τον δανεισμό του κράτους, με εισιτήρια που λειτουργούσαν εν μέρει σαν ομόλογα.
Το σύστημα γέννησε ένα δευτερεύον εμπόριο. Οι μεσίτες μοίραζαν τα εισιτήρια σε μερίδια, ενώ τα λεγόμενα ασφαλιστικά γραφεία έπαιρναν παράπλευρα στοιχήματα για το αν ένας συγκεκριμένος αριθμός θα κληρωνόταν σε μια δεδομένη μέρα. Οι επικριτές υποστήριζαν ότι αυτές οι πρακτικές παρέσυραν όσους θα άντεχαν λιγότερο την απώλεια, και μια κοινοβουλευτική επιτροπή στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα τους κάλεσε να καταθέσουν. Η τελευταία αγγλική κρατική λοταρία με το παλιό σύστημα κληρώθηκε το 1826. Η Βρετανία δεν διοργάνωσε ξανά εθνική λοταρία μέχρι το 1994.
Η Γαλλία συνέδεσε την κλήρωση με το Στέμμα, και έπειτα με μια στρατιωτική σχολή
Ο Φραγκίσκος Α΄ επέτρεψε τις λοταρίες στη Γαλλία το 1539, έχοντας δει ιταλικές κληρώσεις στις εκστρατείες του. Τα πρώτα γαλλικά σχέδια δυσκολεύτηκαν, και για δύο αιώνες οι λοταρίες εμφανίζονταν και εξαφανίζονταν, συχνά συνδεδεμένες με συγκεκριμένες εκκλησίες ή φιλανθρωπικά ιδρύματα. Σημείο καμπής ήρθε το 1757, όταν θεσπίστηκε λοταρία για τη στήριξη της École Militaire στο Παρίσι. Ο Τζιακόμο Κασανόβα, ο οποίος περιέγραψε το επεισόδιο στα απομνημονεύματά του, συμμετείχε στην οργάνωσή της μαζί με τον Ιταλό χρηματοδότη Τζοβάννι Αντόνιο Καλτσαμπίτζι, και ακολουθούσε το γενοβέζικο πρότυπο των πέντε αριθμών που κληρώνονται από το ενενήντα.
Το 1776 το σχέδιο αναδιοργανώθηκε ως Loterie royale, μονοπώλιο που διοικούνταν για λογαριασμό του Στέμματος. Επέζησε της Επανάστασης σε μεταβαλλόμενες μορφές, καταργήθηκε για ένα διάστημα, επανήλθε και τελικά καταργήθηκε το 1836, μετά από μακρά κριτική στη Βουλή των Βουλευτών. Η Γαλλία έμεινε έπειτα χωρίς εθνική λοταρία μέχρι το 1933, όταν δημιουργήθηκε η Loterie nationale κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης, με έσοδα που κατευθύνονταν εν μέρει σε παλαιμάχους του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.
Η Ολλανδική Δημοκρατία και η Ισπανία έστησαν λοταρίες που εξακολουθούν να λειτουργούν
Το 1726 η Ολλανδική Δημοκρατία θέσπισε λοταρία που λειτουργούσε για λογαριασμό των Γενικών Πολιτειών, τη Generaliteitsloterij. Αργότερα έγινε η Staatsloterij και συχνά περιγράφεται ως η παλαιότερη λοταρία που λειτουργεί χωρίς διακοπή. Οι κληρώσεις της οργανώνονταν σε τάξεις που απλώνονταν σε πολλά στάδια, ένα σχήμα που ακολούθησαν οι λοταρίες τάξεων της γερμανόφωνης Ευρώπης.
Η Ισπανία ακολούθησε το 1763, όταν ο Κάρλος Γ΄, που είχε προηγουμένως βασιλέψει στη Νάπολη, εισήγαγε λοταρία στο νεαπολιτάνικο πρότυπο, η οποία κλήρωνε αριθμούς αντί για εισιτήρια. Μια δεύτερη μορφή, με προτυπωμένα αριθμημένα εισιτήρια, εισήχθη το 1812 στο Κάδιθ, τότε έδρα της κυβέρνησης που αντιστεκόταν στον Ναπολέοντα κατά τον Πολεμικό της Χερσονήσου. Η χριστουγεννιάτικη κλήρωση, που γίνεται στις 22 Δεκεμβρίου και είναι γνωστή ως El Gordo, ανήκει στις μακροβιότερες τακτικές κληρώσεις του κόσμου. Μαθητές του Κολεγίου Σαν Ildefonso στη Μαδρίτη τραγουδούν τους τυχερούς αριθμούς, ρόλο που το σχολείο τους έχει εκπληρώσει για γενιές.
Οι αμερικανικές αποικίες πλήρωσαν για δρόμους, κανόνια και κολέγια
Στη Βόρεια Αμερική της Βρετανίας, οι λοταρίες κάλυπταν το κενό που άφηναν τα αδύναμα φορολογικά συστήματα. Οι αποικιακές συνελεύσεις επέτρεπαν κληρώσεις για δρόμους, γέφυρες, εκκλησίες και άμυνες. Ο Μπέντζαμιν Φραγκλίνος οργάνωσε λοταρία στη Φιλαδέλφεια το 1748 για την αγορά κανονιών για την άμυνα της πόλης, ενώ μια λοταρία του 1768 για έναν δρόμο που διέσχιζε τα βουνά της δυτικής Βιρτζίνια συνδέεται με τον Τζορτζ Ουάσιγκτον, του οποίου τα υπογεγραμμένα εισιτήρια αργότερα έγιναν αντικείμενα συλλεκτών. Τα Χάρβαρντ, Γέιλ, Πρίνστον και Κολούμπια, το τελευταίο ιδρυμένο ως King's College, ωφελήθηκαν όλα από τα έσοδα των λοταριών στις πρώτες δεκαετίες τους.
Κατά τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας, το Ηπειρωτικό Κογκρέσο επέτρεψε λοταρία το 1776 για τη χρηματοδότηση του στρατού. Μετά την ανεξαρτησία, οι πολιτείες συνέχισαν να αδειοδοτούν λοταρίες, και οι καταχρήσεις πολλαπλασιάστηκαν με την κλίμακα. Η Louisiana State Lottery Company, που ιδρύθηκε το 1868, πουλούσε εισιτήρια σε όλη τη χώρα με το ταχυδρομείο και έγινε διαβόητη για την πολιτική της επιρροή. Το Κογκρέσο απαγόρευσε το ταχυδρομείο για υλικά λοταριών το 1890 και το διακρατικό εμπόριο το 1895. Στις αρχές του εικοστού αιώνα καμία αμερικανική πολιτεία δεν διοργάνωνε πια νόμιμη λοταρία.
Γιατί ήρθαν οι απαγορεύσεις
Το κλείσιμο των λοταριών στην Αγγλία το 1826, στη Γαλλία το 1836 και σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι τη δεκαετία του 1890 είχε κοινές αιτίες. Οι μεσίτες εισιτηρίων και τα γραφεία παράπλευρων στοιχημάτων είχαν δυσκολέψει την εποπτεία των παιχνιδιών. Οι μεταρρυθμιστές υποστήριζαν ότι οι λοταρίες φορολογούσαν τους φτωχούς μέσω των ελπίδων τους. Τα σκάνδαλα απάτης υπέσκαψαν την εμπιστοσύνη στις ίδιες τις κληρώσεις. Και μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα οι κυβερνήσεις είχαν πιο σταθερές πηγές εσόδων, από οργανωμένες αγορές ομολόγων μέχρι νέες μορφές φορολογίας. Η λοταρία είχε εξυπηρετήσει έναν σκοπό όταν τα κράτη στερούνταν εργαλείων, και πολλοί νομοθέτες κατέληξαν ότι πλέον δεν τον εξυπηρετούσε.
Δεν συμφωνούσαν όλες οι χώρες. Οι ολλανδικές και οι ισπανικές λοταρίες συνεχίστηκαν, όπως και το lotto της Ιταλίας. Στον αγγλόφωνο κόσμο, πάντως, το συμπέρασμα ίσχυσε για περίπου έναν αιώνα. Η σελίδα μας για την εποχή της τηλεόρασης περιγράφει πώς οι λοταρίες επέστρεψαν μετά το 1945, αυτή τη φορά συνδεδεμένες με την εκπαίδευση, τον αθλητισμό και τους φιλανθρωπικούς σκοπούς και όχι με τείχη και λιμάνια.
Οι πηγές για αυτή τη σελίδα περιλαμβάνουν τα Lotteries and Sweepstakes του C. L'Estrange Ewen (1932), το A History of English Lotteries του John Ashton (1893), τα απομνημονεύματα του Κασανόβα, Histoire de ma vie, το Selling Hope των Clotfelter και Cook (1989), καθώς και τις δημοσιευμένες ιστορίες της Staatsloterij και του Loterías y Apuestas del Estado της Ισπανίας.
Αυτή η σελίδα περιγράφει την ιστορία. Το ZuvaNeonFormul δεν πουλά εισιτήρια ούτε ενθαρρύνει το παιχνίδι. Οι λοταρίες απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες, και τα όρια ηλικίας διαφέρουν ανά χώρα.